Nếu hỏi mười phụ huynh về lợi ích của việc học vẽ đối với trẻ em, phần lớn sẽ trả lời quanh hai ý: để con có năng khiếu, hoặc để con có việc gì đó làm ngoài màn hình TV, điện thoại.
Cả hai đều đúng. Nhưng cả hai đều bỏ sót phần lớn nhất.
Bức tranh con mang về chỉ là tác phẩm cuối cùng của một quá trình đã diễn ra trước đó. Trong quá trình ấy, con làm bốn việc mà rất ít môn học nào khác yêu cầu con làm cùng lúc.
Học vẽ có tác dụng gì với khả năng quan sát của trẻ theo phương pháp Noljak?
Thử hình dung hai buổi học.
Buổi thứ nhất, con nhận một tờ giấy in sẵn hình con ốc sên, kèm một hộp màu. Mười phút sau, con tô xong.
Buổi thứ hai, trước mặt con là một con ốc sên thật và một chiếc kính lúp. Vẫn mười phút ấy, nhưng mọi thứ diễn ra khác hẳn. Con phát hiện cái vỏ không trơn mà có những đường vân xoắn. Con thấy phía sau cái thân là một vệt ẩm. Con chạm nhẹ vào, và nó rụt lại.
Buổi thứ nhất, con nhìn một con ốc sên. Buổi thứ hai, con quan sát nó.
Đó là khoảng cách giữa nhìn và quan sát. Trong phương pháp Noljak, quan sát là bước đầu tiên, đứng trước cả tư duy và biểu đạt. Và thói quen dừng lại đủ lâu để nhìn kỹ không chỉ dùng cho giờ mỹ thuật; nó là thứ con dùng khi đọc một đề toán, khi nghe một người bạn kể chuyện, khi lớn lên và phải đánh giá một thông tin trên mạng.
Lợi ích của việc học vẽ đối với tư duy sáng tạo của trẻ em
Ở lớp, phần lớn câu hỏi có một đáp án đúng. Điều đó cần thiết. Nhưng nếu con chỉ quen với dạng câu hỏi đó, con sẽ mất dần khả năng tự nghĩ ra phương án thứ hai.
Một quả cầu lông đặt giữa bàn. Ba đứa trẻ nhìn cùng một vật. Một bạn thấy Tháp Eiffel. Một bạn thấy khinh khí cầu. Một bạn thấy chiếc váy xòe của người đang xoay. Ba tác phẩm hoàn toàn khác nhau, không bạn nào sai. Đây là một trong số ít tình huống mà con được luyện thật sự việc tạo ra nhiều lời giải cho cùng một dữ kiện và được người lớn xác nhận rằng làm vậy là đúng.
Khóa CreKiC giúp trẻ học vẽ và diễn đạt cảm xúc ra sao?
Con ba tuổi xếp tháp, tháp đổ. Trong người con dâng lên một thứ gì đó vừa tiếc, vừa tức, vừa hơi xấu hổ. Nhưng con chưa có từ nào cho cả ba. Thế là con nằm xuống sàn và khóc lọc. Người lớn gọi đó là ăn vạ. Thật ra con đang cố nói một điều mà con chưa có chữ để nói. Cảm xúc đến trước, chữ đến sau và mỹ thuật cho con một đường ra trong lúc chờ chữ: màu và hình.
Với trẻ 3–5 tuổi ở khóa CreKiC, công cụ I-Canvas làm đúng việc này: con thể hiện điều mình cảm thấy bằng cả lời nói lẫn hình ảnh, và dần dần hai thứ khớp lại với nhau.
Kết quả không phải là con vẽ đẹp hơn. Kết quả là con nói được “con thấy sợ chỗ này” thay vì hét lên.
Cho trẻ học vẽ từ sớm giúp con tự tin hơn ở điểm nào?
Đây là phần ít được nhắc tới nhất, nhưng có thể là phần quan trọng nhất.
Khi con vẽ mặt trời màu tím và có người hỏi “sao lại tím”, con buộc phải có một câu trả lời. Nếu người lớn phản ứng bằng cách sửa lại thành màu vàng, con học được rằng lựa chọn của mình không đáng giữ. Nếu người lớn hỏi tiếp “con kể mẹ nghe vì sao tím”, con học được điều ngược lại.
Bà Jang Sun-kyung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Giáo dục Nghệ thuật Noljak, mô tả nguyên tắc này bằng một câu: “Khi chúng ta nhấn mạnh kết quả, trẻ ngừng học. Trẻ sống trong quá trình.”
Ba mẹ nào cũng mong con mười lăm tuổi dám giơ tay, dám nói “con không đồng ý”, dám chọn khác số đông. Cái tự tin ấy không tự xuất hiện năm mười lăm tuổi. Nó được xây từ năm tuổi, từ những lần như chuyện mặt trời màu tím mỗi lần con được hỏi “vì sao” thay vì bị sửa lại cho đúng.
Những lợi ích mà việc học vẽ không mang lại cho trẻ em
Cũng cần nói thẳng vài điều, vì phụ huynh xứng đáng có kỳ vọng đúng.
Học mỹ thuật không làm con học giỏi hơn ở trường theo cách trực tiếp. Nó không biến một đứa trẻ hướng nội thành hướng ngoại. Nó cũng không đảm bảo con sẽ theo nghề sáng tạo và phần lớn trẻ sẽ không theo.
Điều nó làm được là giữ lại một thói quen mà trẻ nào cũng có sẵn lúc ba tuổi và phần lớn đánh mất dần: dám đưa ra một phương án chưa ai làm, rồi đứng sau phương án đó.
Trẻ ở Buôn Ma Thuột học vẽ theo chương trình Noljak tại NOPY Creative Lab thế nào?
Bốn lợi ích ở trên không tự đến từ việc cho con cầm bút. Chúng đến từ cách buổi học được tổ chức.
Tại NOPY Creative Lab ở Buôn Ma Thuột, mỗi buổi học theo chương trình Noljak bắt đầu bằng một vật thật đặt trước mặt con, không phải một hình mẫu để chép lại. Con quan sát bằng Kính lúp Quan sát hoặc Hộp Tò Mò, hình thành ý riêng, rồi mới thể hiện ra giấy. Học vẽ dạy con làm ra một bức tranh. Học mỹ thuật dạy con một cách nhìn và cách nhìn thì đi theo con ra khỏi lớp học.
Tìm hiểu thêm về các chương trình tại NOPY Creative Lab.
NOPY Creative Lab
Khơi sáng tạo – Kết nối gia đình – Nuôi dưỡng tương lai.
–
Thông tin liên hệ: NOPY Creative Lab
- Hotline: 0984 940 427
- Căn TESLA 05-01, Đô thị Sinh Thái Văn hóa Cà phê Suối Xanh, P. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk